داديد ؟ آنها پاسخ مىدهند : خدايى كه همه چيز را به نطق در آورده ما را به سخن در آورده است ( فصلت - 21 ) . 5 - فرشتگان قرآن مىگويد : وَجاءَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَشَهِيدٌ « در آن روز هر انسانى وارد صحنه محشر مىشود در حالى كه فرشته اى با او است كه او را به سوى حساب سوق مىدهد و گواهى از فرشتگان است كه بر اعمال او شهادت مىدهد » ( ق - 21 ) . 6 - زمين آرى زمين كه زير پاى ما قرار دارد ، و ما هميشه ميهمان آن هستيم ، و با انواع بركاتش از ما پذيرايى مىكند ، نيز دقيقا مراقب ما است ، و در آن روز همه گفتنىها را مىگويد ، چنان كه مىخوانيم : يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها : « در آن روز زمين اخبار خود را بازگو مىكند » ( زلزال - 4 ) . 7 - زمان نيز از شهود است گرچه در متن آيات قرآن به اين امر اشاره نشده ، ولى در روايات معصومين شاهد بر آن وجود دارد چنان كه از على ع مىخوانيم : ما من يوم يمر على ابن آدم الا قال له ذلك اليوم يا ابن آدم ! انا يوم جديد ، و انا عليك شهيد ، فقل فى خيرا و اعمل فى خيرا ، اشهد لك يوم القيامة : « هيچ روزى بر فرزند آدم نمىگذرد مگر اينكه به او مىگويد : اى فرزند آدم ! من روز تازه اى هستم و بر تو گواهم ، در من سخن خوب بگو ، و عمل نيك انجام ده ، تا در قيامت به نفع تو گواهى دهم » ( 1 ) . به راستى عجيب است اينهمه گواهان حق ، و شاهدان آن دادگاه بزرگ ،

--> ( 1 ) سفينة البحار جلد 2 ماده يوم .